Zima bez biegania

Jeżeli już będziesz czuł się pewnie w kroku klasycznym, możesz spróbować łyżwowego (taki sam, jak przy jeździe na rolkach), ale ten wymaga nieco większej kondycji i siły. Na pierwszy raz nie wybieraj się na wyczynowe trasy biegowe. Ich trudność, nawet mimo fachowego przygotowania, może zniechęcać. Najlepiej jest założyć własny ślad w pobliskim lesie.

Przy odbiciach kijami będziesz dość mocno się pochylał, dlatego ubieraj kurtki z przedłużonym tyłem - dzięki temu ochronisz plecy przed przemarznięciem. Do tego ciepłe, przylegające czapki, najlepiej ze wstawką "oddychającą". Rękawice miękkie, ciepłe, ale od strony kontaktu z kijkiem wyposażone w odporne na ścieranie skórzane wstawki. Bardzo istotnym elementem są okulary sportowe. Ruch nawet mało wprawnego narciarza przy sprzyjających warunkach jest dość szybki, a w lesie łatwo o niespodziewany uraz oka.

Skitury: zapomnij o kolejkach

trudność	••••
ryzyko	••••
koszty	•••
kondycja	••••

Wyciągowa infrastruktura jest niewiele lepsza od autostradowej. Nawet jeśli już jesteś u podnóża gór, zastanawiasz się często, czy jest sens kupować karnet. Kolejki tak wydłużają czas dotarcia na szczyt, że nie udaje Ci się nawet porządnie rozgrzać. Jest na to sposób - skitury. Pozwolą Ci uniknąć tłoku i zobaczyć krajobrazy, których nie widać z wyciągowej kanapy. No i rozgrzeją mocniej niż herbata z prądem.

Najprościej mówiąc, skituring, zwany też skialpinizmem, to połączenie narciarstwa zjazdowego, biegowego i turystyki górskiej. Umożliwia to sprzęt. Idąc, lub raczej wjeżdżając, na nartach pod górę, masz uwolnione pięty i swobodę ruchów w kostce. Na szczycie, po zablokowaniu butów i wiązań, jesteś gotowy do zjazdu jak na normalnych nartach.

Co sprawia, że możesz na nartach spokojnie wchodzić pod każdą górę? Otóż podbiega się na tzw. fokach, czyli specjalnych pasach z materiału, które przykleja się do spodu narty. Nazwa wzięła się z czasów, kiedy myśliwi przyczepiali do spodów nart skórę fok, która ograniczała obsuwanie się nart do tyłu. Włókna materiału ustawione są pod takim kątem, że przy ruchu do tyłu działają jak miniraki i uniemożliwiają zjazd narty. Jest tylko jedno ograniczenie - włókna nie utrzymają Twojego ciężaru na lodzie. Na "fokach" można też zjeżdżać w dół, ale narta jest wtedy wolniejsza i trzeba mieć większe umiejętności.

Podchodzenia nie trzeba się uczyć: narty prowadzisz nie tzw. jodełką, lecz równolegle, jedynie przy dużych nachyleniach stoku idziesz zygzakiem. Wydłuża to, co prawda, trasę, ale jest łatwiejsze i mniej męczące. Nie warto również podnosić nart - to dodatkowy wysiłek. Wystarczy je przesuwać po śniegu. Tempo wejścia zależy do Twojej kondycji. Np. podjazd kolejką z Kuźnic na Kasprowy trwa około 20 minut. Rekord na "fokach" to około 59 minut: Tobie może to zająć około 2 godzin.

Trasa wcale nie musi być jednorazowym wejściem na szczyt i zjazdem. "Foki" są wielokrotnego użytku, a ich założenie czy zdjęcie zajmuje kilkadziesiąt sekund. Pamiętaj jedynie, że wilgoć na spodniej warstwie "foki", tej z klejem, utrudnia przyklejanie. Dlatego skialpiniści chowają "foki" pod ubranie, by je ogrzać i wysuszyć.

Podczas wycieczek warto mieć jedną "fokę" więcej - czasem silny wiatr może ją wyrwać z rąk. Dodatkowo do plecaka zapakuj suchą bieliznę (warto ją zmienić po długim wejściu, kiedy będziesz mocno spocony), czapkę, rękawiczki i kurtkę na zjazd. Musisz też pamiętać o sprzęcie, który obowiązkowo powinno się zabierać na każdą wyprawę górską, czyli o: folii NRC, świetle, PIPS, łopatce i sondzie, camel bagu z piciem. Po wyprawie nie zapomnij się rozciągnąć: przecież prawie cały czas miałeś ugięte nogi.

Sprzęt dla zdobywców

Nie ma takiego śniegu, którego nie można pokonać. Wystarczy wiedzieć, co założyć na nogi i jak sie ubrać:

• Rakiety. Wybierając rakiety, trzeba pamiętać, by do ciężaru własnego dodać wagę odzieży, plecaka i wyposażenia. Jeśli ważysz 75 kg, to wybierz model o nośności do 110 kg. W terenie górzystym lepiej sprawdzają się modele plastikowe, które mają rozwiązania ułatwiające wchodzenie i schodzenie. Aluminiowe z brezentem są raczej na płaski teren.

• Skitury. Konstrukcja wiązania umożliwia ustawienie buta w pozycji zjazdowej (zablokowanie pięty) i pozycji, w której idziesz pod górę (but ma uwolnioną piętę). Buty do skituru mają gumowe podeszwy, które ułatwiają poruszanie się w terenie skalnym. "Fokę" zapina się za czubek narty.

• Biegówki. Na początek wybierz narty śladowe, najlepiej dodatkowo wyposażone w "łuskę" w środkowej strefie ślizgu. Nie trzeba wtedy takich nart smarować na tzw. trzymanie, bo wspomniana łuska umożliwia fazę odbicia. Z czasem możesz wypróbować węższe narty. Powinny być tym dłuższe, im większa jest Twoja wprawa, ale raczej nie spotyka się nart "przerastających" wyczynowca o więcej niż 30 cm.

• Odzież. Zimą, przy intensywnym wysiłku, najlepiej sprawdza się odzież, która ma materiał wiatroodporny z przodu i membranę odprowadzającą nadmiar ciepła z tyłu. Sprawdzają się także przylegające do ciała spodnie np. z materiału Polartec Power Stretch.

MH 11-12/2009