Runner's World poleca:

Skurcze mięśni a bieganie: Czym są i jak ich unikać?

Poleć ten artykuł:

Zdarza się, że ten skurczybyk goni Cię czasem przez cały maraton - aż w końcu dopada w najmniej oczekiwanym momencie. Buntuje Twoje własne mięśnie przeciwko Tobie i łatwo nie odpuszcza. Zobacz, co nauka mówi o skurczu i nie daj mu się więcej złapać.

Skurcz, skurcze, skurcz łydki

Przyjęło się, że jeśli łapią skurcze, to jest to oznaka złego nawodnienia organizmu i zaniedbania jego niepohamowanego apetytu na elektrolity. Ale jak to możliwe, że brakuje wody i soli mineralnych – sodu, magnezu czy wapnia – skoro prawie każdy świadomy biegacz robi wszystko, by tego uniknąć? I w końcu, dlaczego skurcze mogą złapać także grającego w orkiestrze skrzypka, który przecież poci się podczas koncertu zdecydowanie mniej niż przeciętny długodystansowiec?

Martin Schwellnus, profesor medycyny sportowej na uniwersytecie w Kapsztadzie, uchodzi za światowej sławy specjalistę w dziedzinie badań nad skurczami. Już pod koniec lat 90. doszedł do wniosku, że przeprowadzone dotychczas analizy nie dostarczyły naukowo wiarygodnych dowodów na istnienie związku między odwodnieniem i niedoborem elektrolitów w organizmie a nagłymi, bolesnymi skurczami mięśni dopadającymi sportowców (i nie tylko).

Cała prawda, święta prawda i...

"Początkowo naukowcy sugerowali, że właśnie duża utrata elektrolitów, głównie sodu, wapnia i magnezu, jest przyczyną tych spazmów – wyjaśnia dr Szczepan Wiecha, fizjolog sportowy ze Sporstlab. – Jednak kilka opracowań naukowych wskazuje, że stężenia poszczególnych elektrolitów we krwi są podobne u osób, u których wystąpiły skurcze podczas biegu, jak i u tych, którzy ukończyli maraton bez kłopotów. Zmiany stężenia elektrolitów w stosunku do stanu wyjściowego były u obu grup na podobnym poziomie".

Niektórzy badacze uważają, że występowanie tego bolesnego zjawiska jest zależne od temperatury organizmu. Zwłaszcza latem nietrudno o przegrzanie się w długim biegu. Wylewanie z siebie siódmych potów na treningach wiąże się ze sporym ubytkiem płynów ustrojowych.

"Wraz z potem, oprócz wody, tracone są duże ilości sodu – tłumaczy fizjolog. – W obserwacjach prowadzonych na zawodnikach futbolu amerykańskiego zaobserwowano, że wysiłkowe skurcze częściej występowały u tych osób, które pocąc się, traciły więcej sodu". Jak w skrócie tłumaczy to nauka?

"W efekcie pocenia w komórkach dochodzi do procesu wyrównania stężeń, a co za tym idzie, zmniejszenia przestrzeni międzykomórkowych – tłumaczy dr Szczepan Wiecha. – Według niektórych hipotez naukowych, stan ten powoduje większe mechaniczne drażnienie zakończeń nerwowych, mogące wywoływać skurcze". Jednak wciąż brakuje dowodów naukowych na poparcie tych hipotez.

"Dotychczasowe obserwacje sportowców wskazują na brak zależności między wysiłkowym odwodnieniem i utratą jonów, a występowaniem bolesnych skurczów mięśniowych" – podkreśla fizjolog.

Schwellnus uznał ten problem za wyzwanie i zainicjował w ostatnich latach dwa zakrojone na szeroką skalę projekty badawcze, w których udział wzięli porównywalni pod względem predyspozycji, wieku i kondycji uczestnicy Ultramaratonu Dwóch Oceanów w południowej Afryce i Mistrzostw Świata Ironman na Hawajach.

Światełko w tunelu

"Z badań Schwellnusa, które opublikowano w »British Journal of Sports Medicine«, wynika, że główną przyczyną wystąpienia skurczów podczas zawodów sportowych są zmiany intensywności wysiłku, czyli tempa" – wyjaśnia dr Wiecha.

Okazało się, że nie można dowieść występowania jakiegokolwiek związku między skurczami, odwodnieniem i niedoborem związków nieorganicznych. "Bolesne napięcia mięśniowe występowały natomiast głównie u osób, które miały zamiar poprawić swoje rekordy życiowe oraz u tych, którzy narzucali sobie zbyt duże tempo wysiłku" – zaznacza fizjolog.

Schwellnus i jego zespół badawczy odkryli, że u sportowców atakowanych przez skurcze istnieją znaczące odchylenia w funkcjonowaniu neuronów. Odpowiedzialny za napinanie mięśni motoneuron alfa pracował podczas skurczu o wiele intensywniej. Jego antagonista – narząd ścięgnisty Golgiego, aktywowany przez kurczenie komórek mięśni i mający działać rozluźniająco i rozciągająco – wykazywał z kolei znacząco niższą aktywność. Za przyczyną neuronalną przemawiają również wartości z elektromiografu.

Tagi: skurcze mięśni | jak unikać skurczy mięśni | czym są skurcze

Oceń artykuł:

2.8

Skomentuj (1)

maniurka43, 13 marca 2015, 10:19

W końcu można podziałać :)
przejdź do forum

Runner's WorldPorady dla biegaczy

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij