REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania?

Przebijamy się przez branżowy żargon i rozkładamy na czynniki pierwsze najważniejszy element wyposażenia każdego biegacza. Zobacz, jak są zbudowane współczesne buty do biegania oraz jakie dodatkowe akcesoria mogą Ci się przydać.

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Cholewka

To ten element buta, który oplata Twoje stopy, zapewniając im komfort i stabilność podczas biegu.

Elementy cholewki:

Materiał. Zazwyczaj cholewka wykonana jest z meshu, czyli materiału odpowiednio grubo lub cienko formowanego w siateczkę, albo z siateczki tkanej, która jak skarpetka oplata stopę. Dawniej wykorzystywano głównie materiały naturalne, nawet skórę, obecnie królują lekkie, elastyczne i wytrzymałe tworzywa sztuczne.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Język. To element, który chroni wysklepienie stóp przed uciskiem ze strony sznurówek. Zazwyczaj mocowany w przedniej części buta, w okolicach palców, ale zdarzają się różne wersje. Tzw. język pełny wszyty jest zarówno w okolicach palców, jak i po bokach cholewki, dzięki czemu chroni przed wpadaniem do butów kamyków itp. Założenie takiego buta jest jednak trudniejsze i bardziej czasochłonne. Język, przez wielu w żargonie nazywany „buruto”, zszyty jest tylko w dwóch miejscach. Dużo łatwiej jest założyć takiego buta, ale nie chroni on już tak dobrze i w źle związanym bucie może się przesuwać.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Zapiętek. Do niedawna często wykonany z dość sztywnego tworzywa, które mogło występować w formie klipsa na zewnątrz buta lub być wszyte w jego wnętrzu. Dziś coraz częściej stanowi jedność z pozostałą częścią cholewki. Jego zadaniem jest stabilizować nasze stopy.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Podeszwa środkowa

To kombinacja różnych pianek, która stanowi rdzeń buta i odpowiada za poziom amortyzacji i zwrot energii w butach biegowych.

Typy pianki EVA:

  • Polietylen i octan winylu (u góry po lewej) to standard w butach biegowych już od lat 70. ubiegłego wieku. Zapewniają obuwiu miękkość, elastyczność oraz niski koszt produkcji. Minusem jest to, że ten komponent w niskich temperaturach twardnieje i jest mało odporny na ubijanie, przez co po pewnym czasie traci swoje właściwości amortyzacyjne.

  • Poliuretan (PU) (u góry po prawej). W porównaniu do pianki EVA jest mniej wrażliwy na różnice temperatur, bardziej wytrzymały i daje większe wrażenie sprężystości. Jego minusem jest waga: PU jest prawie o 50% cięższy od EVA.

  • Termoplastyczny poliuretan (TPU) (u dołu po lewej) wykorzystywany przez takie marki, jak adidas (model Boost) czy Saucony (model Everrun). Wytwarzany w dwuetapowym procesie, podczas którego wykonywane są drobinki TPU w formie ziarenek, a następnie, w kolejnym etapie, łączone ze sobą, aby stworzyć bardziej wytrzymałą, elastyczną i sprężystą piankę. Cięższy niż EVA.

  • Pebax (u dołu po prawej). Pianka, która uzyskała duży rozgłos dzięki modelowi Nike Vaporfly 4%. Zachowuje doskonałe właściwości nawet w niskich temperaturach, nie tracąc ani elastyczności, ani poziomu zwrotu energii. Dodatkowo jest o 20% lżejsza niż TPU.

Warto przeczytać: Ewolucja pianki w butach do biegania: bicie piany czy realny postęp?

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Dodatkowe elementy podeszwy  środkowej:

Mostek. Najczęściej występuje w formie klina zlokalizowanego w podeszwie pod łukiem stopy. Wykonany w wielu przypadkach z pianki o znacznie wyższej twardości – zazwyczaj EVA. Mostek zmienia rozkład sił rozchodzących się w podeszwie podczas przetaczania stopy, tak aby ugięcie w okolicach kostki było mniejsze po wewnętrznej stronie i stopa przetaczała się prosto.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Wkładki ortopedyczne. Nie każdy biegacz potrzebuje wkładek ortopedycznych. Jest wiele przypadków, w których zaklasyfikowanie do danego typu stopy prostymi metodami badawczymi nie sprawdza się. Np. często osoby z płaskostopiem wcale nie wykazują tendencji do nadpronacji. Jeśli jednak borykamy się z nawracającymi kontuzjami, warto poddać się profesjonalnej analizie u podologa i dobrać indywidualne wkładki. Pamiętajcie tylko, aby przed włożeniem nowych wkładek wyjąć najpierw te oryginalne. Wkładki mogą być wykonane z pianki lub z korka, mieć dodatkową stabilizację pięty czy dodatkowo zwiększać amortyzację.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Podeszwa zewnętrzna

Najbardziej zewnętrzna część podeszwy, zwykle wykonana z jednolitej gumy, gumy spulchnionej powietrzem lub kombinacji obu tych technologii. Guma jednolita jest bardziej wytrzymała, a wersja napowietrzona – najczęściej zlokalizowana w przedniej części podeszwy – jest znacznie bardziej elastyczna i dodaje odrobinę amortyzacji.

W zależności od przeznaczenia modelu (asfalt lub teren) bieżniki będą się od siebie znacząco różniły. Te płaskie, bardziej pocięte i podzielone na wiele segmentów sprawdzać się będą na płaskich nawierzchniach, a z głębokimi żłobieniami i masywnymi klockami zdecydowanie przeznaczone są do biegów w terenie.

Elementy podeszwy zewnętrznej:

Mostek. Znajduje się między piętą a śródstopiem i wykonany jest często z plastiku. Służy zapewnieniu stabilizacji ruchów skrętnych stopy.

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Ścięta pięta. Ten element, wyodrębniony z pozostałej części podeszwy, pozwala gładko lądować. Często wykonywany jest z dodatkiem gumy węglowej o wzmocnionej odporności.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Dzielona pięta. W ten sposób producenci łagodzą pierwszy kontakt pięty z powierzchnią, po której biegniemy. Zmniejsza to siły działające na stawy i zwiększa płynność przetoczenia.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Stuptuty. To rodzaj zewnętrznych skarpet zabezpieczających przed dostawaniem się błota, wody i kamieni do wnętrza butów. Świetnie sprawdzi się również zimą, chroniąc stopy i staw skokowy przed śniegiem i lodem.

REKLAMA

REKLAMA

Jak są zbudowane buty do biegania? RW
fot. RW

Warto wiedzieć...

Kilka dodatkowych informacji, które pozwolą Ci lepiej orientować się w świecie obuwia do biegania.

Zwrot energii to ilość energii odbicia, jaką daje but po wylądowaniu na podłożu, po którym biegniemy. Im więcej, tym poczucie miękkości będzie większe, ale wpływa to również negatywnie na dynamikę przetoczenia stopy. Jest to więc kwestia indywidualna, zależna od technologii, wagi biegacza oraz sposobu stawiania przez niego kroku biegowego. Pionierem w stosowaniu specjalnych pianek dających większy zwrot energii jest adidas, który w 2013 r. wprowadził na rynek piankę Boost, złożoną z tysięcy piankowych kapsułek. Im więcej Boosta, tym lepsza amortyzacja. W UltraBoost jest jej 100%, w Energy 80%, a w Supernovej 75%.

REKLAMA

Drop, czasem też nazywany innym zapożyczonym z angielskiego słowem „offset”, to różnica w wysokości pięty w stosunku do palców. Najczęściej spotykaną wartością w butach treningowych jest 8-10 mm. Modele z dropami od 4 do 0 mm to buty już wymagające dla na- szych stóp – szczególnie dla ścięgien Achillesa. Występują najczęściej w modelach startowych, głównie w butach określanych jako „minimalistyczne” lub „naturalne”.

Stabilizacja to wszystkie elementy konstrukcyjne butów, które wspierają stopy biegaczy z nadpronacją, czyli zbyt dużą rotacją stawu skokowego do wewnątrz.

Kopyto to rodzaj wzoru stopy, na którym producenci opierają całą konstrukcję butów. Zasadniczo wyróżniamy trzy rodzaje: zakrzywiony, pośredni i prosty. Buty startowe są najczęściej zakrzywione dla lepszego wsparcia stopy. Buty korygujące są proste dla lepszej kontroli przetoczenia, jednak większość modeli oparta jest o model pośredni.

Zobacz także:

RW 07-08/2019

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ

REKLAMA

REKLAMA